Νέο πλαίσιο για τις καταδύσεις στην Κύπρο – Άδειες, έλεγχοι και αυστηρότερες κυρώσεις
Σημαντικές αλλαγές στον καταδυτικό τουρισμό φέρνει προτεινόμενη νομοθεσία, η οποία θέτει συγκεκριμένες προϋποθέσεις λειτουργίας για τις επιχειρήσεις και ενισχύει τις απαιτήσεις ασφάλειας και επαγγελματικής ευθύνης.
Ένα νέο κεφάλαιο για τον καταδυτικό τουρισμό στην Κύπρο επιχειρεί να ανοίξει η προτεινόμενη νομοθεσία που βρίσκεται ενώπιον της Βουλής. Στόχος είναι η δημιουργία ενός ενιαίου πλαισίου λειτουργίας για τις επιχειρήσεις που προσφέρουν υπηρεσίες καταδύσεων αναψυχής, μέσα από υποχρεωτική αδειοδότηση, συγκεκριμένα πρότυπα ποιότητας και αυστηρότερους ελέγχους.
Η ανάγκη για ένα πιο ολοκληρωμένο θεσμικό πλαίσιο θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική, καθώς η Κύπρος αποτελεί έναν δημοφιλή προορισμό για καταδύσεις, προσελκύοντας κάθε χρόνο χιλιάδες επισκέπτες που επιθυμούν να εξερευνήσουν τον υποθαλάσσιο πλούτο του νησιού. Ωστόσο, μέχρι σήμερα δεν υπήρχε ένα ενιαίο νομοθετικό σύστημα που να ρυθμίζει συνολικά τη λειτουργία όλων των επαγγελματιών του κλάδου.
Ποιους επηρεάζουν οι νέες ρυθμίσεις;
Το προτεινόμενο νομοσχέδιο καλύπτει ένα ευρύ φάσμα επαγγελματικών δραστηριοτήτων. Στις πρόνοιές του περιλαμβάνονται τα καταδυτικά κέντρα, οι σχολές εκμάθησης υποβρύχιας κατάδυσης, οι ανεξάρτητοι εκπαιδευτές αυτόνομης κατάδυσης, καθώς και οι επιχειρήσεις που μεταφέρουν δύτες διά θαλάσσης με εγκεκριμένα σκάφη.
Βασική αλλαγή αποτελεί η υποχρέωση εξασφάλισης άδειας λειτουργίας από το Υφυπουργείο Τουρισμού. Η άδεια θα έχει διάρκεια τριών ετών και θα προϋποθέτει την εκπλήρωση συγκεκριμένων κριτηρίων, τόσο σε επίπεδο επαγγελματικής επάρκειας όσο και σε επίπεδο ασφάλειας.
Για την έκδοσή της προβλέπεται τέλος ύψους €200, το οποίο δεν θα επιστρέφεται, ενώ οι ενδιαφερόμενοι θα πρέπει να προσκομίζουν πιστοποιητικό συμμόρφωσης με το διεθνές πρότυπο CYS EN ISO 24803, μέσω διαπιστευμένου οργανισμού.
Ασφάλεια και επαγγελματική ευθύνη στο επίκεντρο
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στις προϋποθέσεις που θα πρέπει να πληρούν οι επιχειρήσεις πριν αποκτήσουν το δικαίωμα παροχής καταδυτικών υπηρεσιών.
Μεταξύ άλλων, απαιτείται ασφαλιστική κάλυψη έναντι επαγγελματικής αστικής ευθύνης, πιστοποιητικά λευκού ποινικού μητρώου, καθώς και ιατρικές βεβαιώσεις καταλληλότητας για το προσωπικό που συμμετέχει στις καταδυτικές δραστηριότητες. Παράλληλα, κάθε καταδυτικό κέντρο και σχολή θα πρέπει να διαθέτει υπεύθυνο διευθυντή.
Το Υφυπουργείο Τουρισμού αναμένεται επίσης να δημιουργήσει επίσημο μητρώο αδειοδοτημένων παρόχων. Σε αυτό θα καταγράφονται οι επιχειρήσεις που πληρούν τις προϋποθέσεις, οι ανανεώσεις των αδειών τους, αλλά και τυχόν κυρώσεις ή ανακλήσεις.
Με τον τρόπο αυτό, οι ενδιαφερόμενοι δύτες θα μπορούν να έχουν σαφέστερη εικόνα για τη νομιμότητα και την επαγγελματική αξιοπιστία των επιχειρήσεων στις οποίες απευθύνονται.
Τι προβλέπεται σε περίπτωση παραβάσεων;
Το νέο πλαίσιο δεν περιορίζεται μόνο στις διαδικασίες αδειοδότησης, αλλά εισάγει και αυστηρότερες πρόνοιες για την αντιμετώπιση παραβάσεων και σοβαρών περιστατικών.
Σε περιπτώσεις σοβαρών καταδυτικών ατυχημάτων, προβλέπεται η δυνατότητα σύστασης Ειδικής Επιτροπής από τον Γενικό Διευθυντή του Υφυπουργείου Τουρισμού, με σκοπό τη διερεύνηση των συνθηκών κάτω από τις οποίες συνέβη το περιστατικό και τον εντοπισμό πιθανών ευθυνών. Εφόσον διαπιστωθούν ενδείξεις ποινικών αδικημάτων, η υπόθεση θα μπορεί να προωθείται στη δικαιοσύνη.
Ιδιαίτερα αυστηρές είναι οι προβλέψεις για όσους παρέχουν καταδυτικές υπηρεσίες χωρίς την απαιτούμενη άδεια. Σε περίπτωση καταδίκης, προβλέπεται χρηματική ποινή μέχρι €8.000 ή φυλάκιση μέχρι δύο χρόνια ή και οι δύο ποινές μαζί. Το δικαστήριο θα μπορεί, επιπλέον, να διατάξει την αναστολή λειτουργίας της επιχείρησης.
Ακόμη, σε περιπτώσεις θανατηφόρων ατυχημάτων ή περιστατικών που προκαλούν μόνιμη σοβαρή αναπηρία, εφόσον αποδειχθεί ευθύνη του παρόχου, προβλέπεται η δυνατότητα ανάκλησης της άδειας λειτουργίας με δικαστικό διάταγμα.
Το οικονομικό κόστος για τις καταδυτικές επιχειρήσεις
Οι αλλαγές αναμένεται να επηρεάσουν άμεσα περίπου 86 μικρές επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στον τομέα των καταδύσεων στην Κύπρο.
Σύμφωνα με την ανάλυση αντικτύπου που συνοδεύει το νομοσχέδιο, το εκτιμώμενο ετήσιο κόστος συμμόρφωσης υπολογίζεται περίπου στα €1.200 ανά επιχείρηση. Το ποσό αφορά κυρίως τις απαιτήσεις πιστοποίησης βάσει του προτύπου ISO 24803 και τα σχετικά τέλη.
Παράλληλα, προβλέπεται η κατάργηση του υφιστάμενου σχεδίου επιχορήγησης του Υφυπουργείου Τουρισμού, μέσω του οποίου καλυπτόταν ποσό €600 για το κόστος πιστοποίησης ανά τριετία.
Από την άλλη πλευρά, η εφαρμογή κοινών προδιαγραφών και η δημιουργία επίσημου μητρώου εκτιμάται ότι μπορούν να ενισχύσουν την εμπιστοσύνη των επισκεπτών και να αναβαθμίσουν την εικόνα της Κύπρου ως οργανωμένου και ασφαλούς καταδυτικού προορισμού.
Ποιοι εξαιρούνται και πότε αναμένεται να εφαρμοστούν οι αλλαγές;
Από τις προτεινόμενες ρυθμίσεις εξαιρούνται οι καθαρά αθλητικές δραστηριότητες, συμπεριλαμβανομένης της Κυπριακής Ομοσπονδίας Υποβρυχίων Δραστηριοτήτων, των σωματείων που υπάγονται σε αυτήν, καθώς και άλλων αθλητικών ομοσπονδιών του Κυπριακού Οργανισμού Αθλητισμού.
Για τις επιχειρήσεις που ήδη δραστηριοποιούνται στον κλάδο προβλέπεται μεταβατική περίοδος ενός έτους από την έναρξη ισχύος του νόμου, ώστε να έχουν τον απαραίτητο χρόνο να προσαρμοστούν και να υποβάλουν τις αιτήσεις τους για αδειοδότηση.
Η κοινοβουλευτική συζήτηση του νομοσχεδίου αποτελεί το επόμενο σημαντικό βήμα πριν από την οριστικοποίηση του νέου πλαισίου.
Η ουσία είναι ότι οι καταδύσεις στην Κύπρο εισέρχονται σε μια περίοδο σημαντικών αλλαγών. Η καθιέρωση κοινών κανόνων, η πιστοποίηση των επαγγελματιών και η ενίσχυση των ελέγχων φιλοδοξούν να δημιουργήσουν ένα πιο ασφαλές και αξιόπιστο περιβάλλον, τόσο για τους επαγγελματίες όσο και για τους χιλιάδες φίλους της υποβρύχιας εξερεύνησης που επιλέγουν το νησί μας.