Του Νίκου Μαραγκού
Η καλοκαιρινή σαιζόν τέλειωσε και οι περισσότεροι θα ακινητοποιήσουν τα σκάφη τους για τον χειμώνα.
Όλοι μας θα πρέπει να γνωρίζουμε τα απαραίτητα «σέρβις» που χρειάζονται, το σκάφος, η μηχανή, τα ηλεκτρονικά όργανα, τα έπιπλα και το εσωτερικό του σκάφους αν έχει καμπίνα και το «trailer» ώστε να μπορέσετε να απολαύσετε το ερχόμενο καλοκαίρι το σκάφος σας ήρεμα και χωρίς προβλήματα.
ΚΑΘΑΡΙΣΜΑ ΣΚΑΦΟΥΣ
Όταν αποφασίσετε ότι ήλθε η ώρα του ξεχειμωνιάσματος του σκάφους, το πρώτο μας μέλημα είναι ο καθαρισμός της γάστρας (Hull) και της κουβέρτας.
Για το πλύσιμο του σκάφους μπορείτε να χρησιμοποιήσετε κοινά απορρυπαντικά, όμως, να προσέχετε ώστε να μην περιέχουν αμμωνία.
Στην αγορά υπάρχουν ειδικά προϊόντα που εκτός από το να καθαρίζουν άλατα, λάδια και βρωμιές λευκαίνουν κιόλας. Μόλις τα χρησιμοποιήσετε τα αφήνετε να ενεργήσουν και στην συνέχεια ξεπλένετε με μπόλικο νερό. Για να καθαρίσετε τους πιο δύσκολους λεκέδες χρησιμοποιείτε βενζίνη και διαλυτικό (Νίτρο). Αν το «gel coat» είναι κατεστραμμένο (κτυπημένο) να το επιδιορθώσετε διότι στις πιο σοβαρές περιπτώσεις υπάρχει η δυνατότητα απορρόφησης νερού όταν το σκάφος βρίσκεται στο νερό και μπορεί να οδηγήσει σε άλλα προβλήματα.
Αν το «gel coat» είναι θολό τότε μπορείτε να το γυαλίσετε είτε με το χέρι, κάτι πολύ κουραστικό, είτε με γυαλιστηκό μηχάνημα χρησιμοποιώντας την κατάλληλη γυαλιστική πάστα της I. C. I ή της Farecla.
ΥΦΑΛΑ
Πάντοτε η πιο δύσκολη και κουραστική δουλεία είναι ο καθαρισμός των υφάλων ιδίως αν το σκάφος σας έχει μείνει στο νερό για πολλή καιρό και ακίνητο.
Με την ανέλκυση του σκάφους αμέσως και αφού είναι ακόμη υγρό, να καθαριστεί είτε με ξύλινες σφήνες και μπόλικο νερό είτε με πιεστικό μηχάνημα που καθαρίζει με ζεστό νερό.
ΥΦΑΛΟΧΡΩΜΑΤΑ (φαρμάκι)
Αν τα ύφαλα του σκάφους έχουν περαστεί παλαιότερα με «φαρμάκι» ο καθαρισμός πρέπει να γίνει με πολλή προσοχή ώστε η επιφάνεια, αφού καθαριστεί, να παραμείνει λεία - απαραίτητη προϋπόθεση για την διατήρηση της ταχύτητας του σκάφους ή κατ' επέκταση για την οικονομία στα καύσιμα. Κακή και ανώμαλη επιφάνεια στα ύφαλα ίσον ΠΟΛΛΑ ΚΑΥΣΙΜΑ.
Υπάρχουν διάφοροι τύποι υφαλοχρωμάτων, τα σκληρά, τα μαλακά, τα αυτοκαθαριζόμενα και τα αντιπροσκολλητικά νέας γενιάς. Τα σκληρά υφαλοχρώματα είναι κατάλληλα για όλους τους τύπους σκαφών όμως συνήθως χρησιμοποιούνται σε σκάφη που η ταχύτητα τους φτάνει τους 30 κόμβους. Ωστόσο η ίδια έννοια του «φαρμακιού» τείνει να ξεπεραστεί με τα νέα αντιπροσκολλητικά προϊόντα που είναι φιλικά στο περιβάλλον γιατί δεν απελευθερώνουν δηλητήρια αλλά βασίζουν την αποτελεσματικότητα τους στη δημιουργία μιας ειδικής επιφάνειας η οποία δεν προσβάλλετε από μικροοργανισμούς. Η προστασία της γραμμής ίσαλου (waterline) μπορεί να γίνει ακόμα πιο αποτελεσματική και με την χρήση βερνικιού που καλύπτει γδαρσίματα και αμυχές καθώς και με τη χρήση σμάλτων που είναι σε μεγάλο βαθμό αντιπροσκολλητικά.
ΕΙΣΑΓΩΓΕΣ ΝΕΡΟΥ ΚΑΙ ΒΑΝΕΣ (ρουμπινέττα)
Αν το σκάφος σας έχει εισαγωγές νερού είτε για την τουαλέτα είτε για την ψύξη της μηχανής θα πρέπει να τις καθαρίζετε προσεκτικά στα σημεία προσαρμογής τους στο σκάφος από στριδώνα ή φύκια. Εν συνέχεια να βεβαιωθούμε ότι και οι βάνες είναι καθαρές και ότι λειτουργούν αποτελεσματικά. Πολλές φορές όταν μείνουν ανοικτές μαγκώνουν και μετά είναι πάρα πολύ δύσκολο να κλείσουν. Για να μην αντιμετωπίσουμε το πρόβλημα την επόμενη σαιζόν τις ανοιγοκλείνουμε πολλές φορές, κάνουμε τις απαραίτητες επισκευές όπου πρέπει και εισηγούμαι το γρασάρισμα ή ψεκασμό για τον χειμώνα.
ΜΗΧΑΝΕΣ
Οι μηχανές στα Κυπριακά νερά χωρίζονται σε τρεις τύπους:
Εσωλέμβιες
Εκτός από το συνηθισμένο πλύσιμο για τους πιο απαιτητικούς συνιστούμε το εξής: Όταν το σκάφος παραμένει στο νερό θα πρέπει η μηχανή να λειτουργήσει για 20 έως και 30 λεπτά συνεχώς αποφεύγοντας όμως την λειτουργία της στο ρελαντί ή χωρίς φορτίο διότι τα ελατήρια (σούστες) του εμβόλου (πιστονιού) δεν λειτουργούν σωστά με αποτέλεσμα η μηχανή να μην λιπανθεί όπως πρέπει. Το καλύτερο είναι να κάνετε μια βόλτα 30 λεπτών ή να δέσετε γερά το σκάφος στην αποβάθρα βάζοντας μπρος την μηχανή με τη ρεζέρβα στο πρόσω. Είναι γνωστό ότι το πετρέλαιο περιέχει θείο. Αν ο κινητήρας δεν λειτουργεί το θείο κατεβαίνει στο κάρτερ και με την υγρασία του περιφράζοντας δημιουργείτε θειικό οξύ με καταστρεπτικά αποτελέσματα.
Ο έλεγχος της φτερωτής της αντλίας νερού (impeller) είναι σκόπιμο να αλλάζετε κάθε περίοδο δια παν ενδεχόμενο.
Εάν το σκάφος θα μείνει για το χειμώνα έξω από το νερό τότε θα πρέπει πριν βγει από το νερό να αποσυνδέσετε το κόπλερ για να χωρίσετε την μηχανή από το αξονικό σύστημα. Να ελεγχθούν καλά οι ελαστικές βάσεις της μηχανής και να βεβαιωθείτε ότι είναι καλά κολλημένες πάνω στη μεταλλική βάση τους.
Βεβαιωθείτε ότι ο μηχανικός θα αλλάξει τα λάδια - που βοηθά την απομάκρυνση του θείου. Αντικαθιστούμε το φίλτρο λαδιού και καθαρίζουμε φίλτρα του αέρα και του νερού. Όταν το σκάφος θα ξαναπέσει στην θάλασσα τα φίλτρα αέρα και νερού ελέγχονται ξανά.
Ελέγχομαι επίσης για πιθανή φθορά τα ελατήρια και τις τσιμούχες των οδηγών των βαλβίδων.
Η εσωλέμβια μηχανή βασίζεται στην προώθηση της στο αξονικό της σύστημα που καταλήγει στην προπέλα.
Θα πρέπει να ελεγχθούν η χοάνη για να βεβαιωθείτε ότι τα κουζινέτα είναι ακριβώς πάνω στον άξονα, ότι δεν είναι λάσκα και ότι δεν έχουν φθαρεί. Επίσης ελέγχουμε ότι ο άξονας δεν έχει σημάδια που φανερώνουν ηλεκτρόλυση.
Ελέγχουμε την προπέλα με μεγάλη προσοχή ώστε τα φτερά της να μην είναι βρώμικα ή κτυπημένα. Μια κακή προπέλα δημιουργεί ένα σωρό προβλήματα, π.χ κατανάλωση καυσίμων, κραδασμούς στη μηχανή και κατ' επέκταση στο σκάφος ως επίσης να εμποδίζει πολλές φορές τη μηχανή να πάρει τις σωστές στροφές της. Να ελέγξουμε με μεγάλη προσοχή το παξιμάδι (ππούλι) και την καπίλια που το ασφαλίζει.
Να ελέγξουμε όλα τα ανόδια και όσα παρουσιάζουν απώλεια κάτω από το 60% του μεγέθους τους τα αντικαταστήσουμε.
EΣΩ ΕΞΩΛΕΜΒΙΕΣ
Όσο αφορά τα της μηχανής ισχύουν αυτής της εσωλέμβιας.
Στην περίπτωση όμως και της έσω εξωλέμβιας υπάρχει το θέμα του ποδαριού (out drive) το οποίο θα πρέπει να κατεβεί από την μηχανή για να γίνουν οι εξής έλεγχοι:
Α) Κατάσταση σταυρού
Β) Αλλαγή φυσούνων
Γ) Έλεγχος καθαριότητας εις την εισαγωγή νερού ώστε να μην συσσωρευτούν άλατα με αποτέλεσμα το φράξιμο της παροχής νερού στη μηχανή
Δ) Ανόδια
Ε) Έλεγχος μη ύπαρξης νερού στο λάδι ποδαριού
ΣΤ) Αλλαγή λαδιού ποδαριού
Ζ) Έλεγχος υδραυλικού ρυθμιστή (power trim)
Η) Έλεγχος προπέλας
Θ) Να ψεκαστεί η μηχανή με σπρέι συντήρησης (storage seal)
ΕΞΩΛΕΜΒΙΑ
Η Εξωλέμβια είναι η κατεξοχήν κινητήρια δύναμη στις Κυπριακές θάλασσες.
Αμέλεια στο να συντηρείτε καλά η εξωλέμβια δημιουργεί πάρα πολλά προβλήματα.
Μόλις το σκάφος θα βγει για τον χειμώνα απαραίτητα κάποιος πρέπει να φροντίσει για τα ακόλουθα:
Α) Πλύσιμο της μηχανής με γλυκό νερό, υπάρχουν ειδικά «ακουστικά» τα οποία ο κάθε ιδιοκτήτης εξωλέμβιας πρέπει να έχει για το συχνό πλύσιμο της μηχανής
Β) Έλεγχος συστήματος παροχής καυσίμου για την καθαριότητα του
Γ) Φτερωτή (impeller) - αλλαγή
Δ) Έλεγχος για πιθανή ύπαρξη νερού στο λάδι ποδαριού
Ε) Να ψεκαστεί η μηχανή με ειδικό spray (storage seal) για να διατηρηθούν τα ελατήρια των πιστονιών σε καλή κατάσταση χωρίς να κολλήσουν ή να οξειδωθούν ιδίως τα κάτω πιστόνια που βρίσκονται πολύ κοντά στη θάλασσα
Ζ) Αλλαγή λαδιού
Η) Γρασάρισμα των κινητών σημείων
ΤΙΜΟΝΙ ΚΑΙ ΧΕΙΡΙΣΤΗΡΙΟ
Το χειριστήριο της μηχανής να ελεγχθεί για πιθανή φθορά στο switch και κατ' επέκταση στην ηλεκτρική εγκατάσταση της μηχανής.
Να ελεγχθούν οι ντίζες (σύρματα) του κοντρόλ για πιθανή φθορά ή στράβωμα.
Το ίδιο ισχύει και για την ντίζα του τιμονιού η οποία αφού ανοιχθεί στο μεγαλύτερο δυνατό σημείο να γρασαριστεί για τον χειμώνα
ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΚΑ
Ελέγχουμε τον ηλεκτρικό πίνακα και τις γραμμές παροχής ρεύματος προσέχοντας για φθαρμένα ή κομμένα καλώδια, ακόμη ελέγχουμε όλα τα φώτα, πορείας ή καμπίνας, για να διαπιστώσουμε εάν υπάρχουν καμένες λάμπες που θα πρέπει να αντικατασταθούν.
ΥΔΡΑΥΛΙΚΑ
Όταν το σκάφος είναι τελικά στην στεριά καλό θα είναι να ξεμοντάρουμε και να καθαρίσουμε όλες τις σωλήνες και τα φίλτρα του.
ΣΕΝΤΙΝΕΣ
Για τον καθαρισμό των σεντίνων υπάρχουν ειδικά προϊόντα που περιέχουν λίγο αφρό και μυρίζουν και ευχάριστα. Όμως μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε και προϊόντα που καθαρίζουμε και πλένουμε τις μηχανές και διαλύονται στο νερό σε αναλογίες. Μετά το πλύσιμο οι σεντίνες θα πρέπει να στεγνώσουν καλά για να μην προκληθεί υγρασία, μούχλα και κακοσμία σε όλο το σκάφος.
ΦΩΤΑ ΝΑΥΣΙΠΛΟΪΑΣ
Η συντήρηση των φώτων προβλέπει πλύσιμο, στέγνωμα και στην συνέχεια πέρασμα με προστατευτικό σπρέι.
ΚΑΔΕΝΑ ΚΑΙ ΑΓΚΥΡΑ
Προτού αποθηκεύσουμε την καδένα την απλώνουμε και καθαρίζουμε τα ίχνη της σκουριάς που υπάρχουν πάνω της. Πολλές φορές οι άγκυρες και οι καδένες έχουν ανάγκη από γαλβάνισμα ενώ όσες είναι σε καλή κατάσταση τις πλένουμε με γλυκό νερό.
ΣΧΟΙΝΙΑ
Για να διατηρήσουμε σε καλή κατάσταση αυξάνοντας έτσι τη διάρκεια «ζωής τους» χρησιμοποιούμε μαλακτικό σαπούνι, ουδέτερο κατά προτίμηση, και ξεπλένουμε με πολλή ποσότητα γλυκού νερού
ΣΚΟΥΡΙΕΣ
Για να αφαιρέσουμε σκουριές ή κιτρινίλες που βλέπουμε να τρέχουν από μέταλλα ή βίδες χρησιμοποιούμε βενζίνη και διαλυτικό (νίτρο) όχι όμως ασετόν που ξεβάφει το gel coat.
ΚΑΛΥΜΜΑ
Αν το σκάφος έχει κάλυμμα, καλό θα ήταν με ένα ξύλινο υποστήριγμα να το ψηλώσουμε στο κέντρο σε σχήμα «αντίσκηνου» για να φεύγουν τα νερά της βροχής εύκολα.
ΤΡΕΙΛΕΡ
Α) Να πλυθεί με γλυκό νερό
Β) Να γίνει έλεγχος στα φρένα αν υπάρχουν
Γ) Να γίνει έλεγχος των ρουλεμάν και να αντικατασταθούν σε περίπτωση φθοράς. Εν συνεχεία, γρασάρουμε
Δ) Να ψεκαστούν όλες οι βίδες και τα κινούμενα μέρη καθώς και η κεφαλή ρυμούλκησης.
Η εξοικείωση που θα αποκτήσουμε με το σκάφος μας με την πάροδο του χρόνου θα μας βοηθήσει έτσι ώστε να μπορούμε από μόνοι μας να προβλέπουμε πιθανούς κίνδυνους για δυσλειτουργία του σκάφους και να προβαίνουμε στις απαραίτητες διορθωτικές ενέργειες.
Ένα σκάφος καλά συντηρημένο δύσκολα θα μας προδώσει ενώ στην αντίθετη περίπτωση θα προσπαθούμε μεσοπέλαγα να ανακαλύψουμε το πρόβλημα και το τι πήγε στραβά.
