Λαγοκέφαλος ή Κουνελόψαρο ή Βουόψαρο ή Κούνελος.
Επιστημονικό όνομα: Lagocephalus sceleratus
Αγγλικό όνομα: Silverstripe blaasop
Πρόκειται για ψάρι που έχει γίνει κοινóς επισκέπτης στα νερά των θαλασσών μας τα τελευταία δύο χρόνια. Εισέβαλε στην μεσόγειο από την ερυθρά θάλασσα μέσω της διώρυγας του Σουέζ. Είναι σχετικά μεγάλου μεγέθους ψάρι με συνηθισμένο μέγεθος 20 - 35 εκ. Το μέγιστο μήκος του μπορεί να ξεπεράσει και τα 110 εκ. και το βάρος του τα 7 κιλά.. Δεν φέρει καθόλου αγκάθια. Έχει δυο μυτερά αλλά μαλακά ακτινοειδή πτερύγια (ραχιαίο και εδρικό) τα οποία βρίσκονται ακριβώς απέναντι. Έχει την ιδιότητα να φουσκώνει όταν απειλείται για να φαίνεται πιο μεγαλόσωμο και επιβλητικό. Όταν δεν είναι φουσκωμένο (δεν διατρέχει κίνδυνο) το σώμα του είναι επίμηκες με μεγάλο στρογγυλό κεφάλι. Ολόκληρη η ραχιαία πλευρά και το άνω μέρος του κεφαλιού του είναι επίπεδο. Το λείο σώμα του δεν φέρει καθόλου λέπια. Έχει αναλογικά πολύ μεγάλα μάτια και δυο δόντια σε κάθε σιαγόνα οροθετημένα στο κέντρο μπροστά (για αυτό ονομάστηκε και κούνελος). Έχει χαρακτηριστικό σκούρο λαδοπράσινο χρώμα με έντονες σκούρες καφέ ή μαύρες κηλίδες στο πάνω μέρος του σώματος του. Μια εμφανείς ασημένια λωρίδα ενώνει το στόμα με την ουρά, ενώ η κοιλιά του είναι κάτασπρη. Μπροστά από κάθε μάτι έχει ένα μικρό ασημένιο σημάδι. Τρέφεται με βυθόβιους θαλάσσιους οργανισμούς, αυγά και λάρβες ψαριών.
Το γεγονός ότι δεν ήταν γνωστό από παλαιότερα χρόνια στην Κύπρο και το μεγάλο συνήθως μέγεθος του, το κάνουν εξαιρετικά επικίνδυνο αφού περιέχει τοξίνες (tetrodotoxin - TTX), οι οποίες είναι συγκεντρωμένες στο πεπτικό σύστημα (έντερα και στομάχι) και το συκώτι. Κατανάλωση του είδους μπορεί και να επιφέρει σοβαρά προβλήματα. Ακόμα και η κατανάλωση μικρών ποσοτήτων όπως ένα γραμμάριο από τον ιστό των ωοθηκών του ψαριού μπορεί να επιφέρει ακόμα και το θάνατο από πνευμονική ανεπάρκεια.
Μερικά από τα συμπτώματα δηλητηρίασης από την τετρατοξίνη είναι:
- Μούδιασμα στα χείλη και τη γλώσσα.
- Παραισθησία στο πρόσωπο και τα άκρα, πιθανό πονοκέφαλο.
- Πόνος στο στομάχι, διάρροια και/ή τάση εμετού.
- Παράλυση
- Αναπνευστική δυσκολία
- Θάνατος (παράλυση αναπνευστικού συστήματος)
Ιατροφαρμακευτική Περίθαλψη: Δεν υπάρχει αντίδοτο στην τετρατοξίνη, αλλά ο ασθενής πρέπει να μεταφερθεί σε ιατρικό κέντρο για να του παρασχεθούν οι πρώτες βοήθειες για να επιτευχθεί/επιταχυνθεί η ανάρρωση του.
Φαραώ ή Κουνελόψαρο ή Λαγοκέφαλος
Επιστημονικό όνομα: Lagocephalus spadiceus
Αγγλικό όνομα: Half-smooth golden pufferfish
Όπως ο λαγοκέφαλος (Lagocephalus sceleratus) έτσι και ο φαραώ (όπως αποκαλείται στην Κύπρο το είδος αυτό), ανήκουν στην τάξη τετραοδοντόμορφα και εισέβαλαν στην μεσόγειο από την ερυθρά θάλασσα μέσω της διώρυγας του Σουέζ. Είναι μικρότερου μεγέθους ψάρι με συνηθισμένο μέγεθος 10 - 14 εκ. Το μέγιστο μήκος του μπορεί να φτάσει τα 20 εκ. Η μορφολογία του είναι πανομοιότυπη με εκείνη του λαγοκέφαλου και δεν χρειάζεται εκτενέστερη περιγραφή. Λόγο της πολύ καλής ομοιότητας των δύο ειδών και το γεγονός ότι δεν το συναντάμε τόσο συχνά στα νερά μας, ακόμα και επαγγελματίες ψαράδες νομίζουν ότι πρόκειται για το ίδιο είδος. Παρόλα αυτά (εκτός από τη διαφορά στο μέγεθος) τα συγγενικά αυτά είδη παρουσιάζουν και κάποιες μορφολογικές διαφορές. Ο φαραώ έχει λαδί μονόχρωμο χρώμα στο πάνω μέρος του σώματος του χωρίς κηλίδες ή στίγματα. Έχει πιο στρογγυλεμένο σχήμα σώματος και κεφάλι, το οποίο φαίνεται να είναι αναλογικά πιο μεγάλο σε σχέση με το μικρού μεγέθους σώμα του. Η εμφανείς ασημένια λωρίδα που ενώνει το στόμα με την ουρά του λαγοκέφαλου, καθώς επίσης και τα ασημένια σημάδια μπροστά από κάθε μάτι δεν υπάρχουν στο φαραώ.
Είναι εξίσου επικίνδυνο αφού περιέχει τοξίνες (tetrodotoxin - TTX), οι οποίες είναι συγκεντρωμένες στο πεπτικό σύστημα (έντερα και στομάχι) και το συκώτι. Κατανάλωση του είδους μπορεί και να επιφέρει σοβαρά προβλήματα. Ακόμα και η κατανάλωση μικρών ποσοτήτων όπως ένα γραμμάριο από τον ιστό των ωοθηκών του ψαριού μπορεί να επιφέρει ακόμα και το θάνατο από πνευμονική ανεπάρκεια. Τα συμπτώματα και η ιατροφαρμακευτική αγωγή που χρησιμοποιείται σε περιπτώσεις κατανάλωσης του είδους είναι ακριβώς οι ίδιες.
Γεώργιος Ιωάννου
Λειτουργός Αλιείας και Θαλάσσιων Ερευνών
Τομέας Αλιευτικών Πόρων
Υπουργείο Γεωργίας, Φυσικών Πόρων και Περιβάλλοντος
|
